Goudgehalte & Karaat

Geschreven door de goudsmid van ANRO Juweliers — mei 2026

Het goudgehalte bepaalt hoeveel puur goud een sieraad bevat. Dit wordt uitgedrukt in karaat — een eenheid die teruggaat op de oudheid en die wereldwijd in elke goudmarkt herkend wordt. In Nederland staan op uw sieraad meestal getallen als 585, 750 of 999 gestempeld: dat zijn de duizendsten, een precieze manier om hetzelfde te zeggen.

Op deze pagina leest u wat karaat precies betekent, hoe u stempels herkent, welk goudgehalte bij welk gebruik past, en wat de verschillen zijn tussen 14K, 18K en 24K. Daarnaast: wat te doen bij een sieraad zonder stempel, internationale verschillen, en hoe karaat samenhangt met huidirritatie.

Wat is karaat?

Karaat (afkorting K of kt) is de internationale eenheid voor het goudgehalte van een legering. Het woord komt van de zaden van de johannesbroodboom (Grieks: keration), die in de oudheid als gewichtsstandaard werden gebruikt — elke zaad woog vrijwel exact hetzelfde.

Het karaat-systeem werkt met 24 als basis. 24 karaat = 100% puur goud. Elk lager karaat betekent een proportioneel kleiner aandeel goud:

• 18 karaat = 18/24 = 75% puur goud
• 14 karaat = 14/24 = 58,33%, afgerond op 58,5%
• 9 karaat = 9/24 = 37,5%

De rest van de legering bestaat uit bijmetalen zoals zilver, koper of palladium — ze geven het sieraad sterkte, slijtvastheid en kleur. Meer over die bijmetalen leest u op goudlegeringen.

Tabel met alle karaten

Hieronder de complete tabel van karaten die u in sieraden kunt tegenkomen — van zeldzaam tot standaard. Het stempel (de duizendsten) staat in Nederland verplicht op sieraden vanaf 0,5 gram.

Daarnaast bestaat vermeil (sterling zilver met minimaal 2,5 micron goudlaag), gold-filled (mechanisch gewalste dikke goudlaag op messing) en gold-plated/verguld (dunne electrochemische goudlaag). Die zijn geen karaten van het hele sieraad maar oppervlaktebehandelingen — zie soorten goud.

14 karaat goud (585)

14 karaat goud is het meest gangbare karaat in Nederlandse sieraden. Met 58,5% puur goud en 41,5% bijmetaal biedt het de beste balans tussen goudwaarde, kleur en duurzaamheid voor dagelijks dragen. Het stempel "585" vindt u meestal aan de binnenkant van de ring, op de sluiting van een ketting of op de steker van een oorbel.

Eigenschappen van 14K in de praktijk:

• Stevig genoeg voor dagelijks dragen, ook bij actieve handen
• Lagere goudwaarde per gram dan 18K, dus betaalbaarder
• Iets vlakkere goudkleur dan 18K vanwege hoger bijmetaalgehalte
• Goed te vermaken — bij ringmaat aanpassen of reparatie
• Gevoeliger voor chloor dan 18K — doe sieraden uit voor het zwembad

18 karaat goud (750)

18 karaat goud bevat 75% puur goud en heeft daardoor een warmere, rijkere kleur dan 14K. Het stempel is "750". In veel Europese landen (met name Italië, Frankrijk en Spanje) is 18K de standaard; in Nederland zien we het vaker bij hoogwaardige collecties, verlovingsringen en trouwringen.

Eigenschappen van 18K in de praktijk:

• Diepere, warmere goudkleur dichter bij puur goud
• Hogere goudwaarde per gram dan 14K
• Iets zachter dan 14K — iets meer kans op krassen bij intensief gebruik
• Minder gevoelig voor chloor en huidchemie dan 14K of 9K
• Minder bijmetaal — gunstiger voor mensen met gevoelige huid

24 karaat goud (999)

24 karaat goud is vrijwel puur goud (99,9%) met stempel "999" of soms "9999" voor extra zuivere kwaliteit. Het heeft de diepste warme kleur die met goud mogelijk is, en daarmee de hoogste goudwaarde per gram. Maar het is ook uitzonderlijk zacht.

Voor sieraden is 24K bijna nooit praktisch:

• Te zacht — vervormt al bij normaal dragen, krast bij elke schokje
• Zettingen verzwakken snel — stenen kunnen losraken
• Sluitingen en schakels rekken sneller uit
• Niet duurzaam voor dagelijks gebruik

24K wordt daarom vooral gebruikt als:

• Investeringsgoud — goudbaren en beleggingsmunten. Zie investeringsgoud.nl
• Aziatische cadeau-sieraden — in sommige culturen wordt 24K gegeven bij bruiloften, vaak met de bedoeling om bewaard te worden
• Ceremoniële voorwerpen — medailles, religieuze objecten

9K en 22K — minder gangbaar in Nederland

In Nederlandse standaardcollecties komen 9K en 22K weinig voor, maar bij erfstukken en geïmporteerde sieraden ziet u ze regelmatig. Voor beoordeling en taxatie van zulke sieraden is het handig te weten wat de karaten betekenen.

Stempels en keurmerken herkennen

Op gouden sieraden vanaf 0,5 gram is in Nederland een verplicht stempel van toepassing. Het systeem is precies maar niet ingewikkeld: het getal staat voor het goudgehalte in duizendsten.

Concreet:

• 999 = 999 duizendsten puur goud = 99,9% = 24 karaat
• 750 = 750 duizendsten puur goud = 75% = 18 karaat
• 585 = 585 duizendsten puur goud = 58,5% = 14 karaat
• 375 = 375 duizendsten puur goud = 37,5% = 9 karaat

Naast het gehaltestempel kunnen op een sieraad nog andere keurmerken staan:

Bij buitenlandse sieraden kunnen andere stempelvormen voorkomen: Britse hallmark (met dier-symbool), Franse poinçon (vaak met adelaarskop voor 18K of 22K), Italiaanse stempels en Aziatische karaat-aanduidingen. Een goudsmid kan deze in één oogopslag plaatsen.

Wat als er geen stempel is?

Een sieraad zonder zichtbaar stempel betekent niet automatisch dat het geen goud is. Mogelijke verklaringen:

• Sieraad weegt minder dan 0,5 gram — in Nederland geldt geen stempelplicht onder dit gewicht (kleine oorknopjes bijvoorbeeld)
• Stempel afgesleten door jarenlang dragen — vooral aan binnenkant van trouwringen na decennia
• Stempel weggepoetst bij vermaken of polijsten
• Buitenlandse herkomst waar geen stempelplicht is
• Het is geen goud — verguld, vermeil of imitatie

Een goudsmid kan met een zuurtest, dichtheidsproef of XRF-meting (röntgenfluorescentie) bepalen welk karaat een sieraad heeft. Dat is niet duur en levert direct duidelijkheid.

Verschil 14K en 18K — welke kiezen?

Voor wie een nieuw gouden sieraad uitkiest, is de keuze tussen 14K en 18K vaak de grootste afweging. Beide zijn "echt goud" en beide zijn praktisch voor dagelijks dragen. Welke past bij u?

In de praktijk zien wij dat veel klanten met sportieve handen of jonge kinderen 14K kiezen, terwijl 18K vaker wordt gekozen voor verlovings- en trouwringen. Het is geen kwaliteitsverschil — beide zijn volwaardige goudlegeringen.

Karaat en huidirritatie

Heeft u weleens groene verkleuring onder een gouden ring, of een ring die jeukt? Dat heeft vrijwel zeker te maken met het karaat. Lagere karaten bevatten meer bijmetaal — en het is dat bijmetaal dat reageert met huidchemie, niet het goud zelf.

• 9K bevat 62,5% bijmetaal (vooral koper). Hoogste kans op huidreactie en groenverkleuring.
• 14K bevat 41,5% bijmetaal. Bij gevoelige huid soms ook reactie, vooral 's zomers met meer transpiratie.
• 18K bevat 25% bijmetaal. Veel beter verdraagbaar voor gevoelige huid.
• 22K en 24K bevatten nauwelijks bijmetaal. Vrijwel hypoallergeen.

Daarnaast speelt bij witgoud historisch een rol: vroeger werd nikkel als bijmetaal gebruikt. Nikkelallergie is één van de meest voorkomende huidallergieën in Nederland. Sinds EU-wetgeving in 2001 worden witgouden sieraden in de EU vrijwel altijd gemaakt met palladium in plaats van nikkel. Bij oude erfstukken kan dit nog wel een issue zijn.

Meer over wat goud aantast en hoe huid en sieraad op elkaar reageren: wat tast goud aan?.

Veelgestelde vragen over goudgehalte en karaat

Verder lezen