Goudgehalte & Karaat

Geschreven door de goudsmid van ANRO Juweliers — bijgewerkt september 2026

Het goudgehalte bepaalt hoeveel puur goud een sieraad bevat. Dit wordt uitgedrukt in karaat — een eenheid die teruggaat op de oudheid en die wereldwijd in elke goudmarkt herkend wordt. In Nederland staan op uw sieraad meestal getallen als 585, 750 of 999 gestempeld: dat zijn de duizendsten, een precieze manier om hetzelfde te zeggen.

Op deze pagina leest u wat karaat precies betekent, hoe u stempels herkent, welk goudgehalte bij welk gebruik past, en wat de verschillen zijn tussen 14K, 18K en 24K. Daarnaast: wat een karaat waard is per gram, wat te doen bij een sieraad zonder stempel, internationale verschillen, en hoe karaat samenhangt met huidirritatie.

Wat is karaat?

Karaat (afkorting K of kt) is de internationale eenheid voor het goudgehalte van een legering. Het woord komt van de zaden van de johannesbroodboom (Grieks: keration), die in de oudheid als gewichtsstandaard werden gebruikt — elk zaad woog vrijwel exact hetzelfde.

Het karaat-systeem werkt met 24 als basis. 24 karaat = 100% puur goud. Elk lager karaat betekent een proportioneel kleiner aandeel goud:

• 18 karaat = 18/24 = 75% puur goud
• 14 karaat = 14/24 = 58,33%; de wettelijke norm is 585 duizendsten, dus 58,5% — bewust iets daarboven
• 9 karaat = 9/24 = 37,5%

De rest van de legering bestaat uit bijmetalen zoals zilver, koper of palladium — ze geven het sieraad sterkte, slijtvastheid en kleur. Meer over die bijmetalen leest u op goudlegeringen.

Tabel met alle karaten

Hieronder de complete tabel van karaten die u in sieraden kunt tegenkomen — van zeldzaam tot standaard. In Nederland is een erkend gehaltemerk verplicht op gouden sieraden vanaf 1 gram.

Daarnaast bestaat vermeil (sterling zilver met minimaal 2,5 micron goudlaag), gold-filled (mechanisch gewalste dikke goudlaag op messing) en gold-plated of verguld (dunne electrochemische goudlaag). Die zijn geen karaten van het hele sieraad maar oppervlaktebehandelingen — zie soorten goud.

14 karaat goud (585)

14 karaat goud is het meest gangbare karaat in Nederlandse sieraden. Met 58,5% puur goud en 41,5% bijmetaal biedt het de beste balans tussen goudwaarde, kleur en slijtvastheid voor dagelijks dragen. Het stempel "585" vindt u meestal aan de binnenkant van de ring, op de sluiting van een ketting of op de steker van een oorbel.

Eigenschappen van 14K in de praktijk:

• Stevig genoeg voor dagelijks dragen, ook bij actieve handen
• Lagere goudwaarde per gram dan 18K, dus betaalbaarder
• Iets vlakkere goudkleur dan 18K vanwege hoger bijmetaalgehalte
• Goed te vermaken — bij ringmaat aanpassen of reparatie
• Gevoeliger voor chloor dan 18K — doe sieraden uit voor het zwembad

18 karaat goud (750)

18 karaat goud bevat 75% puur goud en heeft daardoor een warmere, rijkere kleur dan 14K. Het stempel is "750". In veel Europese landen — met name Italië, Frankrijk en Spanje — is 18K de standaard; in Nederland zien we het vaker bij hoogwaardige collecties, verlovingsringen en trouwringen.

Eigenschappen van 18K in de praktijk:

• Diepere, warmere goudkleur dichter bij puur goud
• Hogere goudwaarde per gram dan 14K
• Iets zachter dan 14K — iets meer kans op krassen bij intensief gebruik
• Minder gevoelig voor chloor en huidchemie dan 14K of 9K
• Minder bijmetaal — gunstiger voor mensen met gevoelige huid

24 karaat goud (999)

24 karaat goud is vrijwel puur goud (99,9%) met stempel "999" of soms "9999" voor extra zuivere kwaliteit. Het heeft de diepste warme kleur die met goud mogelijk is, en daarmee de hoogste goudwaarde per gram. Maar het is ook uitzonderlijk zacht.

Voor sieraden is 24K bijna nooit praktisch:

• Te zacht — vervormt al bij normaal dragen, krast bij elk schokje
• Zettingen verzwakken snel — stenen kunnen losraken
• Sluitingen en schakels rekken sneller uit
• Niet geschikt voor dagelijks gebruik

24K wordt daarom vooral gebruikt als investeringsgoud in de vorm van baren en beleggingsmunten, als Aziatisch cadeau-sieraad dat bedoeld is om bewaard te worden, en voor ceremoniële voorwerpen zoals medailles en religieuze objecten. Wie een sieraad in 24 karaat zoekt, komt beter uit bij 18 karaat: dicht bij de kleur van puur goud, en wel draagbaar.

9K en 22K — minder gangbaar in Nederland

In Nederlandse standaardcollecties komen 9K en 22K weinig voor, maar bij erfstukken en geïmporteerde sieraden ziet u ze regelmatig. Voor beoordeling en taxatie van zulke sieraden is het handig te weten wat de karaten betekenen.

Wat is een karaat waard per gram?

Dit is de vraag die na "wat betekent 585" bijna altijd volgt. Het antwoord is eenvoudiger dan mensen denken: de goudwaarde van een sieraad is het gewicht maal het goudgehalte maal de dagkoers van puur goud. Meer is het niet.

Een rekenvoorbeeld met een fictieve goudprijs van €100 per gram puur goud:

De bedragen in deze tabel zijn rekenvoorbeelden, geen actuele prijzen — de goudkoers beweegt dagelijks. Wat de tabel wel laat zien: een 18 karaat sieraad bevat per gram bijna 30% meer goud dan een 14 karaat sieraad van hetzelfde gewicht. Dat verklaart waarom twee kettingen die er identiek uitzien fors in prijs kunnen verschillen.

Drie dingen die bij de goudwaarde komen kijken:

• Gewicht weegt zwaarder dan karaat. Een massieve 14 karaat ketting van 20 gram bevat meer goud dan een holle 18 karaat ketting van 10 gram. Vraag daarom altijd naar het gramgewicht.
• Stenen tellen apart. Diamanten en edelstenen hebben een eigen waarde die los staat van het goud, en die bij taxatie afzonderlijk wordt beoordeeld.
• Vakmanschap en zeldzaamheid. Bij een vintage sieraad of een bijzonder ontwerp ligt de verkoopwaarde vaak boven de pure goudwaarde — dat is precies waarom een erfstuk niet automatisch naar de smeltoven hoort.

Stempels en keurmerken herkennen

Op gouden sieraden vanaf 1 gram die in Nederland te koop worden aangeboden, is een erkend gehaltemerk verplicht. Het systeem is precies maar niet ingewikkeld: het getal staat voor het goudgehalte in duizendsten.

Concreet:

• 999 = 999 duizendsten puur goud = 99,9% = 24 karaat
• 916 = 916 duizendsten puur goud = 91,6% = 22 karaat
• 750 = 750 duizendsten puur goud = 75% = 18 karaat
• 585 = 585 duizendsten puur goud = 58,5% = 14 karaat
• 375 = 375 duizendsten puur goud = 37,5% = 9 karaat

Naast het gehaltegetal kunnen op een sieraad nog andere tekens staan:

Bij buitenlandse sieraden kunnen andere stempelvormen voorkomen: de Britse hallmark met dier-symbool, de Franse poinçon die voor 18K of 22K vaak een adelaarskop toont, Italiaanse stempels en Aziatische karaat-aanduidingen. Een goudsmid kan die in één oogopslag plaatsen.

Wat als er geen stempel is?

Een sieraad zonder zichtbaar stempel betekent niet automatisch dat het geen goud is. Mogelijke verklaringen:

• Het sieraad weegt minder dan 1 gram — onder dat gewicht geldt in Nederland geen stempelplicht voor goud, bijvoorbeeld bij kleine oorknopjes
• Stempel afgesleten door jarenlang dragen, vooral aan de binnenkant van trouwringen na decennia
• Stempel weggepoetst bij vermaken of polijsten
• Buitenlandse herkomst waar geen stempelplicht geldt
• Het is geen goud — verguld, vermeil of imitatie

Een goudsmid kan met een zuurtest, dichtheidsproef of XRF-meting (röntgenfluorescentie) bepalen welk karaat een sieraad heeft. Dat is niet duur en levert direct duidelijkheid. Wilt u het eerst zelf proberen, dan staan de betrouwbare en de onbetrouwbare thuistests beschreven bij echt goud herkennen.

Voor een verkoper ligt dat anders: een gouden sieraad vanaf 1 gram mag in Nederland alleen met een erkend merk te koop worden aangeboden. Komt er bij ons een PreLoved sieraad binnen zonder erkend merk, dan laten wij het keuren bij een erkende waarborginstelling voordat het in de verkoop gaat.

Verschil 14K en 18K — welke kiezen?

Voor wie een gouden sieraad uitkiest, is de keuze tussen 14K en 18K vaak de grootste afweging. Beide zijn "echt goud" en beide zijn praktisch voor dagelijks dragen. Welke past bij u?

In de praktijk zien wij dat klanten met sportieve handen of jonge kinderen vaak 14K kiezen, terwijl 18K vaker wordt gekozen voor verlovings- en trouwringen. Het is geen kwaliteitsverschil — beide zijn volwaardige goudlegeringen. Wilt u weten hoe de goudkleur zich verhoudt tot het karaat, lees dan kleuren goud.

Karaat en huidirritatie

Heeft u weleens groene verkleuring onder een gouden ring, of een ring die jeukt? Dat heeft vrijwel zeker te maken met het karaat. Lagere karaten bevatten meer bijmetaal — en het is dat bijmetaal dat reageert met huidchemie, niet het goud zelf.

• 9K bevat 62,5% bijmetaal, vooral koper. Hoogste kans op huidreactie en groenverkleuring.
• 14K bevat 41,5% bijmetaal. Bij gevoelige huid soms ook reactie, vooral 's zomers met meer transpiratie.
• 18K bevat 25% bijmetaal. Veel beter verdraagbaar voor gevoelige huid.
• 22K en 24K bevatten nauwelijks bijmetaal en zijn vrijwel hypoallergeen.

Bij witgoud speelt daarnaast de geschiedenis mee: vroeger werd nikkel als bijmetaal gebruikt, en nikkelallergie is een van de meest voorkomende huidallergieën in Nederland. Sinds EU-wetgeving in 2001 worden witgouden sieraden in de EU vrijwel altijd met palladium gemaakt. Bij oude erfstukken kan nikkel nog wel een rol spelen.

Meer over wat goud aantast en hoe huid en sieraad op elkaar reageren: wat tast goud aan?

Veelgestelde vragen over goudgehalte en karaat

Verder lezen