Echt goud herkennen
Begin met het stempel: 999, 750, 585 of 375 staat voor 24K, 18K, 14K en 9K. Geen stempel? Dan kunt u thuis enkele tests doen (gewicht, magneet, keramische tegel), maar voor zekerheid is een professionele test nodig — zuurproef, dichtheidsmeting of XRF. Bij ANRO in Enschede, of digitaal via wijkopengoudensieraden.nl, krijgt u snel uitsluitsel.
Of het nu gaat om een geërfd sieraad, een tweedehands aankoop of een schenking — vroeg of laat stelt iedereen die met goud te maken krijgt zich de vraag: is dit echt goud? Het antwoord is niet altijd voor de hand liggend, vooral omdat namaakgoud (verguld of plated metaal) er op het eerste gezicht overtuigend uit kan zien.
Op deze pagina leest u hoe u zelf een betrouwbare eerste inschatting maakt: stempels lezen, snelle indicatoren, zeven praktische tests, en welke testen u juist niet moet doen. Daarna leggen we uit hoe een professionele test werkt en wanneer u beter direct een goudsmid raadpleegt.
De bekende "magneettest" en "azijntest" zijn niet betrouwbaar. Echt goud is niet magnetisch, maar veel namaak ook niet. Azijn reageert wel met bijmetalen, maar de uitkomst is onbetrouwbaar en bij stenen of parels risicovol. Lees waarom in mythes over goud.
Snelle eerste check
Voor u verder gaat met tests, beginnen met deze drie eerste indicatoren. Vaak geven die al een sterk vermoeden — positief of negatief.
1. Stempel zoeken
Een wettelijk stempel (585, 750, 999, 375 of 916) is het sterkste positieve signaal. Kijk aan binnenkant van een ring, op de sluiting van een ketting, op de steker van een oorbel.
Stempels lezen2. Gewicht inschatten
Goud is uitzonderlijk dicht (19,3 g/cm³). Een klein gouden sieraad voelt opvallend zwaar in de hand. Voelt het sieraad licht voor zijn formaat, dan kan het verguld of vals zijn — of hol.
Hol of massief3. Kleur en aanslag
Echt goud verkleurt niet en roest niet. Ziet u groene of zwarte aanslag, vooral op contactpunten met huid? Dan is het waarschijnlijk verguld — de goudlaag is op die plek doorgesleten.
Kleuren goudStempels en keurmerken lezen
Een goudstempel is de meest directe manier om karaat (en daarmee echtheid) vast te stellen. In Nederland zijn stempels wettelijk verplicht op gouden sieraden vanaf 0,5 gram. Het systeem werkt in duizendsten: het getal geeft het goudpercentage aan.
| Stempel | Karaat | Goudgehalte | Herkomst meestal |
|---|---|---|---|
| 999 / 9999 | 24K | 99,9% | Investeringsgoud, ceremoniëel |
| 916 | 22K | 91,7% | Aziatische / Midden-Oosterse sieraden |
| 750 | 18K | 75% | Europese hoogwaardige sieraden |
| 585 | 14K | 58,5% | Nederlandse standaard |
| 375 | 9K | 37,5% | Britse en Ierse sieraden |
| 333 | 8K | 33,3% | Duitse oudere sieraden (niet meer toegestaan in EU) |
Naast het gehaltestempel ziet u vaak nog andere keurmerken:
Waarborgteken
Een Nederlands waarborgteken (Waarborgholland) bevestigt dat het sieraad onafhankelijk is getest. Niet wettelijk verplicht sinds 1986, maar nog steeds een sterk kwaliteitssignaal.
Meesterteken
Een uniek teken van de goudsmid of fabrikant — vaak initialen in een specifieke vorm. Geeft de maker aan en helpt bij identificatie van oudere sieraden.
Jaarletter
Bij oudere Nederlandse sieraden geeft een jaarletter aan in welk jaar het sieraad is gekeurd. Handig om de leeftijd van een erfstuk te schatten.
Bij buitenlandse sieraden kunt u andere stempelvormen tegenkomen:
- Britse hallmark — een gestempeld dier (leeuwekop bij sterling zilver, kroon bij goud) en een stadssymbool
- Franse poinçon — adelaarskop voor 18K of 22K goud
- Italiaanse stempels — nummer + ster + provincie-code (bijv. "750 MI" voor 18K Milaan)
- Amerikaanse stempels — "14K", "18K" of "GF" (gold-filled) of "GP" (gold-plated)
- Aziatische stempels — vaak alleen het karaatgehalte zonder verdere keurmerken
Stempels als GP (gold-plated), GF (gold-filled), HGE (heavy gold electroplate), RGP (rolled gold plated) of 1/20 betekenen geen massief goud — het is verguld of gold-filled. Lees ook soorten goud.
Wat als er geen stempel is?
Een sieraad zonder stempel is niet automatisch nepgoud. Mogelijke oorzaken:
- Te licht voor stempelplicht — in Nederland geldt geen stempelplicht onder 0,5 gram (kleine oorknopjes, fijne hangertjes)
- Stempel afgesleten door jarenlang dragen — vooral binnenkant trouwringen na decennia
- Stempel weggepoetst bij vermaken of polijsten van een oud sieraad
- Buitenlandse herkomst waar geen stempelplicht geldt
- Erg oud sieraad — voor 1814 (invoer Nederlandse waarborgstelsel) niet gestempeld
- Geen goud — verguld, vermeil of imitatie
Bij een sieraad zonder stempel is een test — thuis of professioneel — de enige manier om uit te sluiten dat het geen goud is. Maar bedenk: ook gestempelde sieraden kunnen vals gestempeld zijn. Bij verdenking van vervalsing is altijd een professionele test nodig.
7 zelftests — van betrouwbaar tot onbetrouwbaar
U kunt thuis een aantal tests doen om een indicatie te krijgen. Hieronder zeven methoden, gerangschikt op betrouwbaarheid. Lees per test wat het wel en niet kan vertellen.
1 Stempel-inspectie met loupe
De beste eerste test. Bekijk het sieraad met een loupe (juweliers gebruiken meestal 10x) of de macro-modus van uw smartphone-camera. Zoek het stempel op alle logische plekken: binnenkant ring, sluiting ketting, achterkant hanger, steker oorbel. Lees ze met de tabel hierboven.
Beperking: stempels kunnen vervalst zijn, vooral bij goedkope import-sieraden. Een geverifieerd Nederlands waarborgteken is altijd echt; los staande karaat-getallen kunnen vervalst zijn.
2 Gewicht versus volume (dichtheidstest)
Goud is uitzonderlijk dicht. Met een keukenweegschaal en een maatbeker kunt u de dichtheid van uw sieraad uitrekenen:
- Weeg het sieraad op een nauwkeurige weegschaal (in gram, tot één decimaal)
- Vul een maatbeker met een bekende hoeveelheid water (bijv. 100 ml)
- Dompel het sieraad onder — lees het nieuwe waterpeil af
- Bereken het volume (verschil in ml = verschil in cm³)
- Deel gewicht door volume = dichtheid in g/cm³
Verwachte dichtheid:
- 14K goud: 12,9 - 14,6 g/cm³
- 18K goud: 15,2 - 16,5 g/cm³
- 24K goud: 19,3 g/cm³
- Verguld koper of messing: 8,4 - 8,9 g/cm³
Beperking: werkt alleen bij volledig sieraden zonder stenen of holle delen. Holle sieraden geven lagere uitkomst door luchtbellen. Edelstenen verstoren de meting.
3 Magneettest
Echt goud is niet magnetisch — goud reageert nauwelijks op een magneet. Houd een sterke magneet (neodymium uit een hobbywinkel) bij het sieraad. Als het sieraad aangetrokken wordt, is het zeker geen massief goud (mogelijk verguld ijzer of nikkel).
Belangrijke beperking: namaakgoud is vaak ook niet magnetisch (verguld koper, messing, of zink reageren niet op een magneet). Een "niet magnetisch"-uitkomst bewijst dus niet dat het goud is. Magneet werkt alleen als negatieve test — bij positieve aantrekking weet u zeker dat het niet om puur goud gaat.
4 Krastest op keramische tegel
Trek het sieraad voorzichtig over een onglazuurde keramische tegel (verkrijgbaar in hobbywinkels). Echt goud laat een gouden streep achter op het oppervlak. Namaakgoud (vergulde koper, messing) laat meestal een zwart-grijze streep achter.
Belangrijke beperking: deze test brengt schade toe aan het sieraad door wrijving. Gebruik één kleine onopvallende plek. Niet doen bij erfstukken of dure sieraden. Voor onbekende oude rommel een acceptabele test.
5 Verkleuring op huid
Echt goud laat geen verkleuring achter op de huid. Geeft uw vinger een groene streep onder een ring? Dan is het sieraad bijna zeker verguld — de goudlaag is doorgesleten en het onderliggende koper of messing reageert met huidvet en transpiratie.
Belangrijke nuance: lage karaten echt goud (9K of 14K) bij gevoelige huid kunnen ook een lichte groenverkleuring geven, door koper in de legering. Dit is geen bewijs van verguld, maar wel een signaal dat een hogere karaat (18K) misschien beter past. Zie goudgehalte.
6 Azijntest
De internet-favoriet: een druppel azijn op het sieraad zou onthullen of het echt goud is. Theorie: azijn reageert niet met puur goud, wel met bijmetalen. In de praktijk:
- 14K goud kan op azijn reageren door koper-fractie — ten onrechte als "vals" worden gediagnosticeerd
- Verguld koper kan even traag reageren als 14K — geen onderscheidend vermogen
- Azijn beschadigt rhodium-afwerking op witgoud
- Azijn kan zettingen en parels onomkeerbaar aantasten
Conclusie: ondanks alle YouTube-tips, een onbetrouwbare en risicovolle test. Niet doen bij waardevolle sieraden.
7 Salpeterzuur-test (zuurproef)
De traditionele professionele test: een druppel salpeterzuur op een onopvallende plek. Echt goud reageert niet; verguld of vals materiaal reageert direct met opbruising of verkleuring. In gespecialiseerde test-kits zit zuur in verschillende sterktes voor 9K, 14K, 18K en 24K.
Niet voor thuis: salpeterzuur is corrosief en gevaarlijk — chemiebrandwonden, ademhalingsrisico's, beschadiging van het sieraad. Laat dit aan de goudsmid over.
Combineer drie betrouwbare zelftests: stempel-inspectie (loupe), dichtheidsmeting (gewicht + volume) en magneettest (alleen negatieve uitslag valide). Voor definitieve zekerheid: een professionele test bij een goudsmid.
Professionele tests bij de goudsmid
Wanneer u zekerheid wilt zonder twijfel — vooral bij erfstukken, dure aankopen of verkoop — is een professionele test de juiste keuze. De drie meest gebruikte methoden:
XRF-meting (röntgenfluorescentie)
Een handapparaat dat met röntgenstraling de exacte legeringssamenstelling meet. Volledig niet-destructief: het sieraad raakt niet beschadigd. Geeft binnen seconden goudgehalte en bijmetalen weer (zilver, koper, palladium, nikkel). De gouden standaard in moderne goudsmid-praktijk.
Dichtheidsmeting (Archimedes)
Een verfijnde versie van de thuis-dichtheidstest met laboratorium-precisie. Het sieraad wordt eerst in lucht gewogen, dan in water (op een speciale stand). De berekende dichtheid wordt vergeleken met de verwachte waarde voor het opgegeven karaat. Niet-destructief en betrouwbaar.
Zuurproef
De klassieke methode: een minuscule kras op een testplaat, dan een druppel zuur in verschillende sterktes. Aan de reactie wordt het karaat afgelezen. Lichte schade aan het sieraad, maar onopvallend bij vakkundig gebruik. Vooral handig bij oudere sieraden zonder duidelijk stempel.
Bij ANRO Juweliers gebruiken wij in onze winkel een combinatie van deze methoden — het sieraad bepaalt welke. Voor een gestempeld modern sieraad volstaat XRF; bij twijfelachtige oude sieraden combineren we methoden.
Wanneer is een goudsmid nodig?
Niet elk sieraad hoeft professioneel getest. Vuistregels wanneer u zelf voldoende informatie kunt vergaren, en wanneer een goudsmid verstandiger is:
Zelf doen kan
- Sieraad met duidelijk Nederlands stempel (585, 750)
- Sieraad uit recente collectie met verkoopdocumentatie
- Goedkope modesieraden waar de uitkomst weinig uitmaakt
Goudsmid raadplegen
- Erfstuk waarvan de herkomst onbekend is
- Sieraad zonder stempel of met onbekend stempel
- Sieraad met edelstenen die niet veilig getest kunnen worden
- Online aankoop waar u twijfelt over wat u krijgt
Direct goudsmid bij…
- Voornemen om te verkopen of inruilen
- Verdenking van vervalsing
- Onbekend buitenlands keurmerk
- Hoge waarde en u wilt zekerheid voor verzekering
Sieraad laten testen?
Bij ANRO Juweliers in Enschede beoordeelt de goudsmid uw sieraad terwijl u wacht. Voor verkoop of digitale taxatie kunt u terecht bij onze partner wijkopengoudensieraden.nl.
Afspraak in Enschede Digitaal via wijkopengoudensieraden.nlTaxeren bij ANRO
Een taxatie is meer dan alleen "is dit echt?". Bij ANRO krijgt u in onze winkel in Enschede een volledige beoordeling:
- Echtheid — karaat en goudgehalte vastgesteld via XRF en/of dichtheid
- Gewicht — tot op 0,1 gram nauwkeurig
- Stempel-interpretatie — ook bij oude of buitenlandse stempels
- Staat — controle van zettingen, sluitingen, slijtage
- Ontwerp- en historische waarde — bij vintage of antiek
- Geschatte waarde — actuele goudkoers + ontwerpwaarde
Een taxatie duurt meestal 15 - 30 minuten en is mogelijk op afspraak. Voor verzekering, erfdeling of verkoopvoorbereiding kunnen wij een formele taxatie op papier zetten.
Goud verkopen
Als u na taxatie besluit het goud te verkopen, zijn er meerdere routes. ANRO biedt twee mogelijkheden:
Inkoop in Enschede
Bij onze winkel in Enschede koopt u op afspraak gouden sieraden in. Direct contant of giraal afgerekend tegen de actuele goudkoers en eventuele ontwerpwaarde.
Maak een afspraakDigitaal via wijkopengoudensieraden.nl
Onze partner-website voor digitale taxatie en inkoop. U kunt sieraden insturen, krijgt een taxatie en bod, en betaalt verzending niet zelf.
Naar wijkopengoudensieraden.nlInruilen voor PreLoved
Geërfd goud dat niet uw stijl is, kan worden ingeruild tegen krediet voor een PreLoved sieraad dat wel bij u past. Vaak fiscaal en emotioneel verstandiger dan verkoop.
Bekijk PreLovedVeelgemaakte fouten bij zelftests
In de werkplaats zien wij regelmatig terugkerende fouten bij thuis-tests. Een lijst om te voorkomen:
- Alleen vertrouwen op de magneettest — veel vervalsingen zijn ook niet magnetisch
- Azijn gebruiken op sieraden met stenen — kan parels en edelstenen onomkeerbaar beschadigen
- Stempels overschatten — vervalste stempels bestaan; geverifieerde Nederlandse waarborgtekens zijn betrouwbaarder dan losse "585"
- Gewicht negeren — een grote ring die opvallend licht is, is bijna zeker hol of verguld
- Krastest op zichtbare plek — doe het op binnenkant of achterkant, niet zichtbaar
- Bleekmiddel of chloor gebruiken als test — tast goudlegeringen permanent aan, ook bij echt goud
- Conclusies trekken uit één test — combineer minimaal twee betrouwbare methoden
Veelgestelde vragen over echt goud herkennen
Hoe weet ik zeker of mijn goud echt is?
De combinatie van een geverifieerd stempel, een nauwkeurige dichtheidsmeting en een professionele test (XRF of zuurproef) geeft zekerheid. Een enkele zelftest is altijd indicatief, nooit sluitend.
Is de magneettest betrouwbaar?
Slechts gedeeltelijk. Echt goud is niet magnetisch, maar veel vervalsingen ook niet (verguld koper, messing, zink). Een positieve magneettest (sieraad wordt aangetrokken) bewijst wel dat het geen massief goud is. Een negatieve uitkomst bewijst niets.
Wat betekent 585 op een gouden sieraad?
585 staat voor 58,5% puur goud, oftewel 14 karaat. Het is de meest gangbare Nederlandse stempel voor gouden sieraden.
Wat is het verschil tussen goud en verguld?
Echt goud is door en door een goudlegering. Verguld goud heeft een dunne laag goud (0,5 tot 2 micron) op een basismetaal zoals koper of messing. Verguld slijt na 1 tot 3 jaar zichtbaar door, vooral op contactpunten.
Wat als mijn sieraad geen stempel heeft?
Geen stempel betekent niet automatisch geen goud. Sieraden onder 0,5 gram zijn niet stempelplichtig, oude sieraden kunnen afgesleten zijn, en bepaalde landen hebben geen stempelplicht. Laat het testen bij een goudsmid.
Werkt de azijntest om goud te herkennen?
Niet betrouwbaar. 14K goud kan door koper-fractie reageren op azijn, terwijl goed verguld koper traag reageert. Bovendien beschadigt azijn rhodium-afwerking, zettingen en parels.
Geeft echt goud een groene verkleuring op de huid?
Meestal niet, maar lage karaten (9K of 14K) bij gevoelige huid kunnen door koper in de legering wel een lichte verkleuring geven. Sterke groene strepen op de huid duiden vaker op verguld goud waar de goudlaag is doorgesleten.
Kan ik goud thuis testen zonder schade?
Ja, met stempel-inspectie via loupe, dichtheidsmeting via gewicht + volume, en een voorzichtige magneettest. Krastesten en zuurtesten beschadigen het sieraad.
Wat kost het laten testen van goud bij de goudsmid?
Een snelle echtheidscontrole bij ANRO is meestal gratis of kostendekkend (afhankelijk van complexiteit). Een formele taxatie op papier — voor verzekering of erfdeling — vraagt wat meer werk en wordt apart in rekening gebracht.
Hoe herken ik vals goud bij online aankopen?
Vraag voor aankoop om duidelijke foto's van het stempel, vraag het gewicht in gram, en vraag een aankoopfactuur van een erkende juwelier. Bij twijfel: zoek lokaal en laat het sieraad bekijken voor aankoop, of koop alleen bij gerenommeerde juweliers met goede return-policy.
Kan een gestempeld sieraad alsnog vals zijn?
Ja, vervalste stempels komen voor, vooral bij goedkope import. Het Nederlandse waarborgteken is moeilijk te vervalsen; een los "585" op zich is dat eenvoudiger. Bij twijfel altijd professioneel laten testen.
Wat is een XRF-meting?
Röntgenfluorescentie: een professioneel apparaat dat met röntgenstraling de exacte legeringssamenstelling van een sieraad meet. Volledig niet-destructief, geeft binnen seconden goudgehalte en alle bijmetalen weer. De standaard in moderne goudsmid-praktijk.
Verder lezen
Goudlegeringen
Welke bijmetalen worden gebruikt en hoe ze de eigenschappen beïnvloeden.
GoudlegeringenMythes over goud
Magneettest, azijntest — de meest hardnekkige misverstanden ontkracht.
Mythes over goudInvesteringsgoud
Voor wie goud wil kopen als belegging — eigen platform van ANRO.
Investeringsgoud.nlGoud verkopen
Verkoop oud goud via onze winkel of via wijkopengoudensieraden.nl.
wijkopengoudensieraden.nlEcht goud herkennen begint met het stempel: 999, 750, 585 of 375. Geen stempel? Combineer drie betrouwbare zelftests: stempel-inspectie (loupe), dichtheidsmeting (gewicht + volume) en magneettest. Voor zekerheid is een professionele test (XRF, dichtheidsmeting of zuurproef) nodig. Bij ANRO in Enschede of via wijkopengoudensieraden.nl krijgt u snel en betrouwbaar uitsluitsel.